Sunday, April 12, 2020

११ एप्रिल कॉ. शरद पाटील यांचा स्मृतिदिन...


11 एप्रिल, २०२०
कॉ. शरद पाटील यांचा ६ वा स्मृतिदिन...!
प्राच्यविद्यापंडीत कॉ. शरद पाटील यांनी आपल्या वैचारिक लेखानाने प्रस्थापित विचार विश्वाला हादरा तर दिलाच शिवाय नवी अन्वेषणपद्धती विकसित केली. जातवर्गस्त्रीदास्य यांच्या अंताची चळवळ उभी करत जात्यंतक समतावादी समाज उभारण्यासाठी  आयुष्याच्या अंतापर्यत एक जीवनदायी कार्यकर्ता म्हणून कार्यरत राहिले. आज त्यांच्या ६ व्या स्मृतिदिनानिमित्त सचिन माळी यांनी लिहिलेल्या ‘एकाकी आणि लोकाकी प्रज्ञासुर्य कॉ. शरद पाटील’ या पुस्तिकेतील काव्याने आदरांजली!                              

मी सूर्य रडताना पाहिलाय  
आतल्या आत अडखळताना पाहिला

फुले-आंबेडकरानंतर
कुणी भिडलंच नव्हतं जातीच्या डोलाऱ्याला
एखाद्या योध्यासारखं
ज्याने त्याने दर्शनाने
दार्शनिकाने
डोळ्यांना युरोपीयन झापड लावून
केली होती पाया आणि ‘इमल्या’ची गल्लत
भौतिकवादाचे द्वंद्वात्मक डोळे पडले होते गळुन

ज्ञानाच्या प्रांगणात
पोथ्या घेऊन फिरत होते
आधुनिक शंकराचार्य
वर्ग ब्रह्म जात 'मिथ्या’चा जप करत
नव्या चिंतनानंतर
नव्या तत्त्वज्ञानावर
दुरुस्तीवादाच्या नावाने लावला गेला होता कर्फ्यू
समदा आसमंत झाला होता अंध

त्या अंधपणाला कटघऱ्यात उभं करताना
आणि पोथीवादाचा पराभव करताना
भारतीय मागासलेपणाचा पाया
वर्ग की जात
असा भेदक सवाल करताना पाहिला

मी सूर्य रडताना पाहिला
मातृसत्तेच्या पराजयाचं
आणि पितृसत्तेच्या उदयाचं कोडं
महाकाव्याच्या अंतरंगातून शोधून काढताना
माय नित्तीचा जयघोष करताना
जातीव्यवस्थेला गाडताना
मनूला नडताना
आंबेडकरांशी तंटता तंटता
मार्क्सशी भांडता भांडता
दिग्नागच्या प्रेमात पडताना पाहिलाय

मी सूर्य रडताना पाहिलाय

मनाला दुर्लक्षून
जाणीव नेणिवेच्या द्वैतावर पांघरून टाकत
जे चालत राहिले पांघरून
एका पायाने
एका वाटेने
एका काठाने
जे पाहत राहिले
एका डोळ्याने
जे ऐकत राहिले
एका कानाने

त्यांना बहूप्रवाही अन्वेषणचे महादर्शन देत
आणि त्यांच्या प्रतिबिंबवादाला
आरसा दाखवता दाखवता
बिंबवादाचा हुंदका देताना पाहिलाय

मी सूर्य रडताना पाहिलाय  

किती हल्ले शरीराच्या पातळीवरचे
मनाच्या पातळीवरचे
तत्त्वज्ञानाच्या पातळीवरचे

हल्लेच नाही तर-  
हा उपेक्षेचा धनी
मौनाचे कट पचवत पचवत
एकाकी आणि लोकांचीपणाच्या द्वंद्वातून  
स्थितप्रज्ञासारखा चालताना पाहिलाय

मी सूर्य रडताना पाहीलाय  
देहाच्या अवयवांनी करावा
शरीराचा घात
तसे आप्तांनी केलेल्या जखमांना अंगावर लेवून
अविश्वासाच्या पानिपतातून जाताना
मुक्तीयुद्धात प्राण ओतणारा
खराखुरा कॉम्रेड पाहिला

मी सूर्य रडताना पाहिला

तत्त्वज्ञानाच्या डोळ्यातून ओघळलेला
व्यवहाराच्या पापणीत अडकलेला अश्रू
काळ वळवासारखा कोसळताना पाहिलाय

मी सूर्य रडताना पाहिलाय
आतल्या आत अडखळताना पाहिलाय.

-                                   सचिन माळी यांच्या ‘एकाकी आणि लोकाकी प्रज्ञासुर्य कॉ. शरद पाटील’ या पुस्तिकेतून साभार   

No comments:

Post a Comment